Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka
im. prof. Tadeusza Kotarbińskiego
90-531 Łódź, ul. Wólczańska 202
Wydział Informacji

tel. 0-42 636-12-50 fax/tel. 0-42 636-11-53
E-mail: informacja@pbw.lodz.pl
www.pbw.lodz.pl

 

ZŁOTA SETKA TEATRU TELEWIZJI

KASETY WIZUALNE

bibliografia adnotowana

 

W ponad czterdziestopięcioletniej historii Teatru Telewizji powstało dla tej sceny kilka tysięcy przedstawień. Większość w nich zachowała się w telewizyjnym archiwum, stanowiąc niepowtarzalną w skali światowej kolekcję.

Redakcja Teatru Telewizji postanowiła przypomnieć najwybitniejsze spektakle tej kolekcji i przy okazji spełnić oczekiwania widzów, proszących o powtórzenie najbardziej wartościowych, ulubionych przedstawień. Wyboru dokonali członkowie specjalnie w tym celu powołanej Akademii Teatru Telewizji, złożonej z ludzi kultury, sztuki, nauki i biznesu. Wyłonili oni 100 tytułów - Złotą Setkę - najlepszych i najważniejszych spektakli zrealizowanych przez najciekawszych polskich reżyserów teatralnych i filmowych, z wybitnymi, niezapomnianymi kreacjami naszych najlepszych aktorów.

Na złotej liście znalazły się realizacje dzieł klasyków polskich i obcych, utwory współczesnych autorów rodzimych i obcojęzycznych, lekkie komedie i wielkie narodowe dramaty. Inscenizacje, takie jak "Dziady" Swinarskiego, "Noc listopadowa" Wajdy, "Trzy siostry" Bardiniego, "Do piachu" Kutza, "Niech sczezną artyści" Kantora, "Kartoteka" i Swinarskiego, i Kieślowskiego czy jedne z najnowszych - "Kartoteka rozrzucona" Kutza i "Kalkwerk" Lupy, stanowią bez wątpienia kanon telewizyjnej sceny, zarówno dramaturgiczny, jak i realizacyjny. Niestety, ze względów technicznych do złotej kolekcji nie weszły najstarsze przedstawienia z lat 50.

Spektakle Złotej Setki stały się zaczątkiem Narodowej Wideoteki Teatru Telewizji. Przekazane 15 listopada 1999 roku przez Telewizję Polską kasety wideo znajdują się w Zakładzie Zbiorów Dźwiękowych i Audiowizualnych Biblioteki Narodowej.

Co roku Teatr Telewizji przygotowuje wiele nowych, ciekawych i wartościowych przedstawień. Powstaje więc kolejna Złota setka...

 

 

1. PRZEDSTAWIENIE "Hamleta" we wsi Głucha Dolna [Film] / Ivo Breśan; reż. Olga Lipińska; przekł. Stanisław Kaszyński; zdj. Adam Burzyński, Włodzimierz Straszkiewicz, Waldemar Bala; muz. Krzysztof Knittel; obsada Janusz Gajos, Stanisława Celińska, Jerzy Turek, Janusz Rewiński, Marek Siudym [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2001. - 1 kas. wiz. [VHS] (114 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 703)

Sygn. W 903

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 9 marca 1987 r.

Brawurowa realizacja głośnej sztuki chorwackiego dramatopisarza Ivo Brešana.

 

2. KŁOPOTY to moja specjalność [Film] / Raymond Chandler; adaptacja i reż. Marek Piwowski; przekł. Michał Ronikier; scenogr. Marek Lewandowski; zdj. Andrzej Myszkowski; muz. Jerzy Matuszkiewicz; obsada Jerzy Dobrowolski, Barbara Brylska [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (58 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 774)

Sygn. W 1052

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 2 lutego 1978 r.

Ekranizacja utworu klasyka amerykańskiego "czarnego" kryminału, Raymonda Chandlera. W spektaklu w postać detektywa Filipa Marlowe wcielił się niezapomniany Jerzy Dobrowolski, aktor o specyficznej i nieodpartej vis comica.

 

3. TRZY siostry [Film] / Antoni Czechow; reż. Aleksander Bardini; przekł. Bronisław Dąbrowski; scenogr. Jan Banucha; obsada Ewa Ziętek, Krystyna Janda, Joanna Szczepkowska, Władysław Kowalski, Zbigniew Zapasiewicz, Marek Walczewski, Piotr Fronczewski. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (128 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 758)

Sygn. W 1036

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 25 listopada 1974 r.

Czechowowski świat pełen jest szarych ludzi i ich zaściankowych problemów, zatopionych w monotonii życia. Świat, którego historię tworzy codzienne picie herbaty. Czechow nie rozwija akcji dramatycznej, nie buduje tradycyjnie pojętej intrygi. Mimo to z niepozornego losu swoich bohaterów potrafi wydobyć prawdziwą tragedię ludzkiego istnienia. "Trzy siostry" w reżyserii Aleksandra Bardiniego spełniają wszystkie postulaty teatralne autora. Są opowieścią o życiu, które przecieka ludziom przez palce, o nie spełnionych nadziejach i kalekich charakterach, o świecie, gdzie królestwem płaci się nie za konia, lecz za szklankę herbaty.

 

4. ZBRODNIA i kara [Film] / Fiodor Dostojewski; adapt. i reż. Andrzej Wajda; przekł. Czesław Jastrzębiec-Kozłowski; scenogr. Krystyna Zachwatowicz; obsada Jerzy Radziwiłowicz, Jerzy Stuhr, Krzysztof Globisz, Barbara Grabowska-Oliwa [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2001. - 1 kas. wiz. [VHS] (127 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 702)

Sygn. W 861

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 13 kwietnia 1987 r.

Telewizyjna realizacja jednej z najwybitniejszych powieści literatury światowej, wzbogacone formalnie przeniesienie przedstawienia przygotowanego w Starym Teatrze w Krakowie w 1984 roku.

 

5. IGRASZKI z diabłem [Film] / Jan Drda; reż. Tadeusz Lis; przekł. Zdzisław Hierowski; scenogr. Jacek Hohensee; obsada Marian Kociniak, Krzysztof Kowalewski, Marek Kondrat, Jerzy Kamas [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2001. - 1 kas. wiz. [VHS] (90 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 701)

Sygn. W 904

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 14 stycznia 1980 r.

Komedia czeskiego pisarza oparta na motywach baśni ludowej. Jedno z najzabawniejszych przedstawień w całej historii Teatru TV, zrealizowane pomysłowo, w świetnej obsadzie, perfekcyjnie wykorzystujące wszelkie dostępne wówczas telewizyjne środki techniczne.

 

6. WIZYTA starszej pani [Film] / Friedrich Dürrenmatt; reż. Jerzy Gruza; przekł. Marcel Reich Ranicki, Andrzej Wirth; scenogr. Xymena Zaniewska; oprac. muz. Andrzej Fronczak; obsada Barbara Krafftówna [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (86 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 789)

Sygn. W 1185

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 10 maja 1971 r.

Ten znakomicie skonstruowany dramat stanowi wyjątkowo ostre i celne oskarżenie natury ludzkiej, pełnej przewrotności, obłudy i chciwości.

 

7. DAMY i huzary [Film] / Aleksander Fredro; reż. Olga Lipińska; oprac. muz. Andrzej Trybuła; scenogr. Jerzy Gorazdowski; kostiumy Małgorzata Spychalska; obsada Danuta Szaflarska, Ryszarda Hanin, Zofia Kucówna, Marek Walczewski, Wojciech Pokora. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2000. - 1 kas. wiz. [VHS] (79 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 648)

Sygn. W 862

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 24 grudnia 1973 r.

Inscenizacja "Dam i huzarów" w reżyserii Olgi Lipińskiej uznawana jest za jedno z najlepszych przedstawień "fredrowskich" w dziejach Teatru Telewizji. Widowiskowo zrealizowany spektakl, okraszony znakomitymi kreacjami aktorskimi zapisał się w pamięci widzów na trwałe.

 

8. ZEMSTA [Film] / Aleksander Fredro; reż. Jan Świderski; scenogr. Hanna Volmer; obsada Jan Świderski, Czesław Wołłejko, Joanna Jędryka, Krzysztof Kalczyński, Emilia Krakowska [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2000. - 1 kas. wiz. [VHS] (101 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 625)

Sygn. W 905

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 25 grudnia 1972 r.

Arcydzieło komediopisarstwa. Najpopularniejszy i najwybitniejszy utwór mistrza Aleksandra Fredry. Wybitny spektakl Jana Świderskiego, zrealizowany w doborowej obsadzie aktorskiej, to inscenizacja w najlepszym tego słowa znaczeniu tradycyjna, bliska tekstowi Fredry.

 

9. ŁAWECZKA [Film] / Aleksander Gelman; reż. Maciej Wojtyszko; przekł. Jerzy Koenig; scenogr. Wiesława Starska, Allan Starski; obsada Joanna Żółkowska, Janusz Gajos [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (81 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 783)

Sygn. W 1186

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 3 października 1988 r.

Ekranizacja Macieja Wojtyszki jest przeniesieniem, cieszącej się wielkim powodzeniem, inscenizacji z warszawskiego Teatru Powszechnego. W rolach głównych wystąpili Janusz Gajos i Joanna Żółkowska. Oboje dali popis aktorskiego kunsztu.

 

10. OŻENEK [Film] / Mikołaj Gogol; przekł. Julian Tuwim; scen. i reż. Ewa Bonacka; oprac. muz. Stefan Zawarski; obsada Anna Seniuk, Irena Kwiatkowska, Jan Kobuszewski, . - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (87 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 781)

Sygn. W 1086

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 27 grudnia 1976 r.

 

Komedia pozornie wprowadzająca tematykę prywatnego życia zwykłych ludzi, naprawdę zaś ostra satyra obyczajowa. "Ożenek" w reżyserii Ewy Bonackiej jest powtórzeniem spektaklu z 1976. Biorą w nim udział najwybitniejsi polscy aktorzy komediowi. Tłumaczenie Juliana Tuwima przekazuje w mistrzowski sposób słynne dialogi Mikołaja Gogola.

 

11. REWIZOR [Film] / Mikołaj Gogol; przekł. Julian Tuwim; reż. Jerzy Gruza; scenogr. Alicja Writh; obsada Tadeusz Łomnicki, Piotr Fronczewski, Anna Seniuk, Joanna Szczepkowska, Wojciech Pszoniak. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2000. - 1 kas. wiz. [VHS] (106 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 627)

Sygn. W 906

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 5 grudnia 1977 r.

Arcydzieło dramaturgii rosyjskiej i światowego teatru w oryginalnej inscenizacji Jerzego Gruzy. Reżyser odżegnał się od wszelkiej rosyjskiej rodzajowości, zaufał tekstowi Gogola i znakomitemu aktorstwu wykonawców. Dzięki temu słynna kwestia: "Z czego się śmiejecie? Z samych siebie się śmiejecie" - znalazła autentyczny rezonans u widzów.

 

12. IWONA, księżniczka Burgunda [Film] / Witold Gombrowicz; reż. Zygmunt Hubner; zdj. Waldemar Bala, Andrzej Piontek, Zbigniew Sokołowski; scenogr. Jan Banucha; realiz. Barbara Borys-Damięcka; obsada Daria Trafankowska, Zbigniew Zapasiewicz, Mirosława Dubrawska, Aleksander Machalica, Mariusz Benoit. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (112 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 772)

Sygn. W 1053

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 24 września 1987 r.

Telewizyjna adaptacja przedstawienia wyreżyserowanego przez Zygmunta Hübnera w Teatrze Powszechnym w Warszawie. Po premierze sztuki w 1983 r. niezwykle pochlebne recenzje zebrała młodziutka wówczas Daria Trafankowska, "rewelacyjna Iwona, jedna z najlepszych, jakie można było obejrzeć od roku 1957, to jest od prapremiery polskiej".

 

13. ŚLUB [Film] / Witold Gombrowicz; reż. Jerzy Jarocki; realiz. Stanisław Zajączkowski; scenogr. Jerzy Juk-Kowarski; muz. Stanisław Radwan; obsada Jerzy Trela, Jerzy Radziwiłowicz [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2004. - 1 kas. wiz. [VHS] (167 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 801)

Sygn. W 1188

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 7 grudnia 1992 r.

"Byłem (...) boleśnie raniony tą lekturą, porażony wielkością, przenikliwością i szaleństwem tej sztuki. Wiedziałem, że muszę ją zamienić w teatr" - mówił kiedyś Jerzy Jarocki o swej fascynacji "Ślubem" Gombrowicza. Dramat ten, opublikowany w 1953 roku, razem z powieścią "Trans - Atlantyk", od lat jest dla Jarockiego nie lada wyzwaniem. Do dziś wystawił go kilkakrotnie, w kraju i zagranicą. Za najsławniejszą inscenizację uchodzi ta ze Starego Teatru w Krakowie (premiera 20 kwietnia 1991 roku). Telewizyjna wersja przedstawienia powstała przy udziale Wideoteki Instytutu Teatru Narodowego.

 

14. FERDYDURKE [Film] / Witold Gombrowicz; reż. Maciej Wojtyszko; adapt. Henryka Wojtyszko, Maciej Wojtyszko; scenogr. Adam Urbanik, Ryszard Melliwa; realiz. Stanisław Zajączkowski; muz. Jerzy Satanowski; obsada Jan Peszek, Jerzy Bińczycki [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2004. -
1 kas. wiz. [VHS] (128 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 798)

Sygn. W 1187

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 24 marca 1986 r.

Adaptacja głośnej powieści Witolda Gombrowicza dla potrzeb małego ekranu była prapremierą telewizyjną tej niezwykłej książki. "To zdumiewające, jak fabuła, wcale nie tak znów bogata w dialogi, okazała się nośna dramaturgicznie, zdarzeniowo, jak narracja dała się przekształcić w akcję" - podkreślał recenzent po premierze spektaklu Macieja Wojtyszki. "Prócz filozofii związków i zależności międzyludzkich, fascynuje w tym spektaklu witalność językowa. niesamowita jest ta polszczyzna, jej precyzja, nonszalancja, liryzm i humor" - pisano po premierze, podkreślając zasługi reżysera i kunszt aktorski "więcej niż świetnej obsady".

 

15. CHŁOPCY [Film] / Stanisław Grochowiak; reż. Tadeusz Jaworski; realiz. Joanna Wiśniewska; scenogr. Wojciech Sieciński; obsada Kazimierz Opaliński, Zofia Rysiówna [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2004. - 1 kas. wiz. [VHS] (94 min) : dźw., cz.-b. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 796)

Sygn. W 1189

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 26 października 1966 r.

Pełna ciepła i humoru, nie pozbawiona też elementów groteskowych opowieść o walce kilku pensjonariuszy domu starców z nieuchronnymi prawami biologii  i  z bezwzględnością ludzi od nich młodszych, o prawo do godnej egzystencji zachowanie odrobiny szacunku i wolności. Archiwalny spektakl Tadeusza Jaworskiego to najstarsza, wybitna inscenizacja "Chłopców" (1964) Stanisława Grochowiaka - wnikliwe, psychologiczne studium starości.

 

16. PROCES [Film] / Franz Kafka; adapt. i reż. Agnieszka Holland, Laco Adamik; przekł. Bruno Schulz; scenogr. Andrzej Przybył; obsada Roman Wilhelmi, Krzysztof Zaleski, Krzysztof Stroiński [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (120 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 760)

Sygn. W 1190

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 16 listopada 1980 r.

"Proces" uważany jest obecnie za jedną z najważniejszych powieści dwudziestowiecznych. Doczekał się licznych adaptacji filmowych i teatralnych. W ujęciu Laco Adamika i Agnieszki Holland "Proces" zachowuje swoją tajemniczość i wieloznaczność. Autorzy spektaklu nie zawsze jednak dochowują wierności literackiemu pierwowzrowowi. Największą zmianą jest postarzenie bohatera, który u Kafki miał trzydzieści lat. Roman Wilhelmi natomiast wygląda i gra człowieka po czterdziestce.

 

17. WIELOPOLE, Wielopole [Film] / reż. i scenogr. Tadeusz Kantor; realiz. Stanisław Zajączkowski; obsada Stanisław Rychlicki [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2004. - 1 kas. wiz. [VHS] (86 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 794)

Sygn. W 1191

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 27 marca 1984 r.

Słynny spektakl Tadeusza Kantora (1915-90). Przedstawienie powstało podczas włoskiego stażu teatru Cricot 2, premiera odbyła się 23 czerwca 1980 r. w dawnej bazylice przy via Santa Maria we Florencji, w obecności elity krytyków włoskich i europejskich, stając się kolejnym triumfem "geniusza współczesnego teatru".

 

18. KASIA z Heilbronnu [Film] / Henrich Kleist; reż. Jerzy Jarocki; przekł. Jacek Stanisław Buras; scenogr. Zofia de Ines, Wojciech Jankowiak; muz. Stanisław Radwan; realiz. Stanisław Zajączkowski; obasda Kinga Preis, Mariusz Bonaszewski [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (106 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 773)

Sygn. W 1038

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 13 grudnia 1995 r.

Polska prapremiera sztuki w nowoczesnym przekładzie Jacka St. Burasa odbyła się 30 listopada 1994 r. Przedstawienie zainaugurowało działalność nowej sceny Teatru Polskiego na Dworcu Świebodzkim, gdzie wrocławski zespół znalazł schronienie na czas odbudowy macierzystej siedziby, zniszczonej w pożarze. Inscenizacja Jerzego Jarockiego wydobywa i podkreśla niezwykły, fantastyczny, a często nadprzyrodzony charakter zdarzeń, opowiedzianych przez wielkiego romantyka niemieckiego.

 

19. NIE-BOSKA komedia [Film] / Zygmunt Krasiński; reż. Zygmunt Hubner; realiz. Barbara Borys-Damięcka; scenogr. Lidia Skarżyńska, Jerzy Skarżyński; muz. Bohdan Mazurek; obsada Jerzy Zelnik, Anna Dymna, Marek Walczewski, Jerzy Radziwiłowicz, Jerzy Trela [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2004. -
1 kas. wiz. [VHS] (118 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 795)

Sygn. W 1192

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 11 października 1982 r.

Pierwsza telewizyjna inscenizacja najgłośniejszego dzieła Zygmunta Krasińskiego. Telewizyjna inscenizacja Zygmunta Hubnera została zrealizowana w pół filmowej, pół teatralnej konwencji, w naturalnej scenerii starych murów i ruin, w pięknych plenerach, wśród mgieł, dymów i ognia symbolizującego grozę rewolucyjnego piekła. Jak podkreślano w recenzjach popremierowych, widowisko urzeka urodą romantycznej stylizacji - "dokonała się na małym ekranie konkretyzacja tego, co zawsze pozostawało poza możliwościami sceny, przy czym w aranżacji tła czuje się rygor stylu, smakowanie detali, estetyczny ład. Słowem, "Nie-Boska" jakiej nie było".

 

20. DZIADY. Cz. 1 spektaklu [Film] / Adam Mickiewicz; inscenizacja, reż.
i scenogr. Konrad Swinarski; kostiumy Krystyna Zachwatowicz; muz. Zygmunt Konieczny; reż. tel. Laco Adamik; występują Jerzy Trela [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2001. - 1 kas. wiz. [VHS] (98 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 704)

Sygn. W 907/1

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 31 października 1983 r.

 

21. DZIADY. Cz. 2 spektaklu [Film] / Adam Mickiewicz; inscenizacja, reż.
i scenogr. Konrad Swinarski; kostiumy Krystyna Zachwatowicz; muz. Zygmunt Konieczny; reż. tel. Laco Adamik; występują Jerzy Trela [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2001. - 1 kas. wiz. [VHS] (94 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 705)

Sygn. W 907/2

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 1 listopada 1983 r.

Dwuczęściowe przedstawienie Teatru TV jest dokumentalnym zapisem głośnej inscenizacji Konrada Swinarskiego w Starym Teatrze w Krakowie z 1973 roku. "Było to przedstawienie od strony intelektualnej i formy teatralnej bardzo niezwykłe. W sferze idei celem nadrzędnym dla Swinarskiego było to, co Mickiewicz nazywał budzeniem w sobie nowego człowieka, sprawa duchowego odrodzenia. Aby pokazać to zmaganie się ze sobą trudne i samotne, uruchomił cały budynek teatralny - scenę i amfiteatr. Spektakl rozgrywa się między ludźmi. Dookoła widowni pojawiają się statyści, prawdziwi żebracy, słoma, kury i jajka na twardo" – pisał  prof. Stefan Treugutt.

 

22. MIESZCZANIN szlachcicem [Film] / Molier; przekł. Tadeusz Boy-Żeleński; reż. Jerzy Gruza; scenogr. Otto Axer; zdj. Tadeusz Jeżak [i in.]; oprac. muz. Stefan Zawarski, Andrzej Kurylewicz; obsada Bogumił Kobiela, Barbara Krafftówna, Andrzej Zaorski, Magdalena Zawadzka, Edward Dziewoński. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2000. - 1 kas. wiz. [VHS] (73 min) : dźw., cz.-b. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 626)

Sygn. W 912

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 26 grudnia 1969 r.

Znakomita inscenizacja komedii, z legendarną rolą Bogumiła Kobieli. Molier napisał "Le bourgeois gentilhomme" na zamówienie króla Ludwika XIV i wystawił komedię w Chambord w 1670 r. Zgodnie z żądaniem protektora, pomieścił w sztuce m.in. balet oraz "ucieszne ceremonie tureckie". W klasycznej inscenizacji telewizyjnej wypadły one rzeczywiście "uciesznie", dzięki ogromnej vis comica aktorów uczestniczących w tej paradzie przebierańców. Jerzy Gruza nie ukrywał, że zdecydował się na realizację "Mieszczanina szlachcicem”  przede wszystkim ze względu na Bogumiła Kobielę. Pan Jourdain był ostatnią rolą tragicznie zmarłego w 1969 r. aktora.

 

23. DON Juan [Film] / Molier; przekł. Bohdan Korzeniowski; scen. i reż. Leszek Wosiewicz; zdj. Marek Dawid; muz. Henryk Kuźniak; scenogr. Maksymilian Kreutz; kostiumy Jagna Janicka; obsada Andrzej Seweryn, Zbigniew Zamachowski, Grażyna Szapołowska. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (92 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 782)

Sygn. W 1087

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 31 stycznia 1996 r.

"Don Juan" jest sztuką wieczyście aktualną, wraca na scenę w okresach wielkich przemian. Zrodzona z gniewu Moliera przeciw nieprawościom jego czasu (...)  jest przedmiotem ataku Kościoła, jezuitów i stowarzyszeń katolickich, oskarżają ją o ateizm i bluźnierstwo. Nawołują do spalenia Moliera. Nie wystawiana właściwie - ginie. I zjawia się znów w czasie Wiosny Ludów. Prawdziwy renesans sztuki nastąpił jednak w czasach współczesnych”  - mówił prof. Bohdan Korzeniewski. Autorska koncepcja przedstawienia Leszka Wosiewicza zmierza do uwspółcześnienia "Don Juana". Sztuka rozgrywa się we współczesnej scenerii, we wnętrzu jakiejś opustoszałej budowli, właściwie ani scenografia, ani kostiumy nie wiążą jej z żadną epoką, ten dramat mógłby rozegrać się zawsze i wszędzie. Historyczny czas zdarzeń przypominają jedynie sceny pantomimiczne odrywane na jarmarcznej scenie.

 

24. KRAWIEC [Film] / Sławomir Mrożek; reż. Michał Kwieciński; zdj. Krzysztof Ptak; muz. Bolesław Rawski; scenogr. Magdalena Maciejewska; obsada Andrzej Seweryn, Krzysztof Globisz, Jan Frycz, Ewa Żukowska [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (84 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 775)

Sygn. W 1054

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 15 grudnia 1997 r.

W "Krawcu" na pierwszy plan wysuwa się teza: kultura jest czymś sztucznym, umownym i w gruncie rzeczy głupim, ale jest wiecznotrwała. Barbarzyńcy wcześniej czy później zaczną myć zęby, golić się, zechcą porządnie się ubrać. Z zadowoleniem przywdzieją kostiumy, które pozostały po poprzednich władcach. Krawiec będzie zatem osobą mile widzianą  u każdego dworu. Zmieni się jego klientela, ale on będzie robił swoje. Koszty przewrotu poniosą naiwni idealiści, którzy szczerze buntowali się przeciw kulturze zastanej. Starzy, sprawdzeni kreatorzy - nie tylko mody - przydadzą się każdej nowej władzy.

 

25. EMIGRANCI [Film] / Sławomir Mrożek; reż. Kazimierz Kutz; scenogr.
i kostiumy Ryszard Melliwa; obsada Marek Kondrat, Zbigniew Zamachowski. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2000. - 1 kas. wiz. [VHS] (128 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 650)

Sygn. W 909

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 25 września 1995 r.

"Emigrantów", najwybitniejszą obok "Tanga" sztukę Sławomira Mrożka, opublikowano po raz pierwszy w "Dialogu" z 1974 roku. Prapremiera światowa odbyła się jeszcze tego samego roku w Theatre d'Orsay. Reżyserował Roger Blin, a zagrali Gerard Depardieu i Laurent Terzieff. W inscenizacji Kazimierza Kutza dyskurs XX i AA stanowi przedłużenie wielkiej narodowej dysputy między inteligentem a przedstawicielem ludu.

 

26. PARADY [Film] / Jan Potocki; reż. Krzysztof Zaleski; realiz. Barbara Sałacka; scenogr. Alicja Writh; muz. Jerzy Tyszkowski; choreogr. Wanda Szczuka; obsada Piotr Fronczewski, Ewa Dałkowska, Marek Walczewski, Marek Kondrat, Grzegorz Wons. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (54 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 787)

Sygn. W 1193

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 15 września 1978 r.

O telewizyjnej inscenizacji z roku 1978, zaliczonej do Złotej Setki Teatru TV, w branżowej prasie pisano: "Krzysztof Zaleski wybrał drogę pośrednią pomiędzy wierną rekonstrukcją osiemnastowiecznego teatru dworskiego a pastiszem commedii dell'arte. Oszczędna dekoracja, podobnie jak w pierwszej powojennej inscenizacji "Parad" w Teatrze Dramatycznym, składa się z podestu z ledwie zasugerowanymi w tle atrybutami kolejnych miejsc w akcji. Wspaniałe, pełne fantazji i pikanterii kostiumy jak w klasycznej commedii dell'arte, potęgują wyrazistość gry. Dla wykonawców "Parady" stanowią wspaniałą okazję do zaprezentowania pełnej gamy środków aktorskich. Są jedynym w swoim rodzaju sprawdzianem kondycji, umiejętności improwizacji".

 27. KARTOTEKA [Film] / Tadeusz Różewicz; reż. Krzysztof Kieślowski; scenogr. Andrzej Przybył; muz. Zygmunt Konieczny; obsada Gustaw Holoubek, Lidia Korsakówna, Jerzy Trela, Janusz Gajos. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2000. - 1 kas. wiz. [VHS] (82 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 651)

Sygn. W 910

Premiera w Teatrze Telewizji - 15 października 1979 r.

Zrealizowana metodą filmową wersja sztuki Krzysztofa Kieślowskiego. "Kartoteka" do dziś może być modelowym przykładem "dzieła w ruchu", które wciąż rozwija się i przekształca. Obok pierwotnej wersji istnieją tzw. odmiany tekstu, z uzupełnieniami dołączonymi przez autora w późniejszych wydaniach, co sprawia, że każdy inscenizator ma szansę zaproponować widzom własny wariant sztuki.

 

28. AMADEUS. Cz. 1 [Film] / Peter Shaffer; reż. Maciej Wojtyszko; przekł. Bogumił Trelkowski; scenogr. Barbara Kędzierska; kostiumy Tatiana Kwiatkowska; choregr. Tomasz Tworkowski; realiz. Anna Hałasińska; obsada Zbigniew Zapasiewicz, Zbigniew Zamachowski, Edyta Jungowska, Jan Englert
[i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (70 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 786)

Sygn. W 1194/1

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 18 października 1993 r.

 

29. AMADEUS. Cz. 2 [Film] / Peter Shaffer; reż. Maciej Wojtyszko; przekł. Bogumił Trelkowski; scenogr. Barbara Kędzierska; kostiumy Tatiana Kwiatkowska; choregr. Tomasz Tworkowski; realiz. Anna Hałasińska; obsada Zbigniew Zapasiewicz, Zbigniew Zamachowski, Edyta Jungowska, Jan Englert
[i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (83 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 788)

Sygn. W 1194/2

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 25 października 1993 r.

Przez wiele lat żadnemu polskiemu reżyserowi nie udało się stworzyć zapadającej w pamięć inscenizacji "Amadeusza". Powiodło się to dopiero Maciejowi Wojtyszce na scenie Teatru Telewizji w 1993 roku, choć i ten spektakl nie do końca uwolnił się od magicznego wpływu Formanowskiej wizji. "Amadeusz" to sztuka wprost prosząca się o wielkie kreacje aktorskie. Stąd o jej scenicznym powodzeniu często decyduje kunszt odtwórców najważniejszych ról. W inscenizacji Wojtyszki w tytułową postać Wolfganga Amadeusza Mozarta wcielił się Zbigniew Zamachowski. W jego ujęciu słynny kompozytor jest człowiekiem pełnym sprzeczności. Sprośny, momentami wręcz wulgarny, ale nie głupi. Naiwny i infantylny, lecz szczery i szlachetny w uczuciach. Zbuntowany, ale uzależniony emocjonalnie od ojca. Nieokrzesany, a z drugiej strony subtelny i wyrafinowany w komponowanej przez siebie muzyce.

 

30. POSKROMIENIE złośnicy [Film] / William Szekspir; przekł. Jerzy Stanisław Sito; reż. Zygmunt Hubner; oprac. muz. Ryszard Kula; scenogr. Jan Banucha; realiz. Joanna Wiśniewska; obsada Tadeusz Łomnicki, Magdalena Zawadzka, Anna Seniuk. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (84 min) : dźw., cz.-b. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 785)

Sygn. W 1088

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 12 kwietnia 1971 r.

Wielce zawiła, pełna przebieranek i uciesznych qui pro quo opowieść o sekutnicy, którą ujarzmił sprytny młodzieniec.

 

31. KSIĄDZ Marek [Film] / Juliusz Słowacki; scen. i reż. Krzysztof Nazar; muz. Zygmunt Konieczny; zdj. Tomasz Wert; scenogr. Allan Starski; obsada Krzysztof Globisz, Daniel Olbrychski, Magdalena Cielecka [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2003. - 1 kas. wiz. [VHS] (94 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 780)

Sygn. W 1196

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 26 stycznia 1998 r.

 

32. KORDIAN. Cz. 1 [Film] / Juliusz Słowacki; reż. Jan Englert; zdj. Witold Adamek; muz. Jerzy Satanowski; obsada Michał Żebrowski, Gustaw Holoubek, Władysław Kowalski, Jan Englert [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (87 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 761)

Sygn. W 1039/1

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 21 listopada 1994 r.

Najnowsza i jedna z najciekawszych inscenizacji "Kordiana", zrealizowana niemal w całości w naturalnych wnętrzach i plenerach, w miejscach historycznie związanych z akcją dramatu (plac Zamkowy, Starówka, Szkoła Podchorążych). Rozmachem przypomina najświetniejsze telewizyjne przedstawienia wielkiego repertuaru narodowego. Reżyser Jan Englert, jednocześnie autor adaptacji, dokonał dość istotnych zmian dramaturgicznych, proponując nową interpretację klasycznego dzieła.

 

33. KORDIAN. Cz. 2 [Film] / Juliusz Słowacki; reż. Jan Englert; zdj. Witold Adamek; muz. Jerzy Satanowski; obsada Michał Żebrowski, Gustaw Holoubek, Władysław Kowalski, Jan Englert [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (74 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 762)

Sygn. W 1039/2

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 21 listopada 1994 r.

Ostatnia część monumentalnego, z rozmachem zrealizowanego widowiska według dramatu Juliusza Słowackiego. Twórcza transpozycja klasycznej pozycji repertuaru narodowego, dzieła należącego do kanonu polskiej dramaturgii. Jedno z najciekawszych przedstawień  w Teatrze TV, z plejadą gwiazd w obsadzie. Aktorskim odkryciem tego przedstawienia był Michał Żebrowski w roli tytułowej. Młody aktor zagrał Kordiana, który "mocniej czuje, głębiej myśli", zgodnie z zamysłem reżysera, by zracjonalizować romantyczną koncepcję tej postaci i całego dramatu.

 

34. NOC listopadowa [Film] / Stanisław Wyspiański; reż. Andrzej Wajda; muz. Zygmunt Konieczny; scenogr. Krystyna Zachwatowicz; obsada Jan Nowicki, Teresa Budzisz-Krzyżanowska, Zofia Jaroszewska, Jerzy Stuhr, Barbara Bosak
[i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2000. - 1 kas. wiz. [VHS] (108 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 628)

Sygn. W 863

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 3 kwietnia 1978 r.

Głośny spektakl Andrzeja Wajdy przygotowany na scenie Starego Teatru w Krakowie w 1974 roku, został przeniesiony w plener, do warszawskich Łazienek - tutaj, gdzie narodził się pomysł napisania "Nocy listopadowej" podczas pobytu Stanisława Wyspiańskiego w Warszawie w 1898 roku.

 

35. ICH czworo [Film] / Gabriela Zapolska; oprac. i reż. Adam Hanuszkiewicz; scenogr. Franciszek Starowieyski; dźw. Zbigniew Zdanowicz; realiz. Elżbieta Klewkow; obsada Gustaw Lutkiewicz, Małgorzata Lorentowicz, Janusz Bukowski [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2004. - 1 kas. wiz. [VHS] (71 min) : dźw., cz.-b. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 792)

Sygn. W 1197

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 13 stycznia 1967 r.

W swoim spektaklu Adam Hanuszkiewicz położył nacisk na prawdę  i uniwersalizm ludzkich charakterów i zachowań

 

36. MORALNOŚĆ pani Dulskiej [Film] / Gabriela Zapolska; reż. Tomasz Zygadło; scenogr. Jerzy Rudzki; obsada Anna Seniuk, Janusz Michałowski, Grzegorz Damięcki, Magdalena Komornicka, Iwona Marciniec [i in.]. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2000. - 1 kas. wiz. [VHS] (119 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 649)

Sygn. W 911

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 23 marca 1992 r.

Twórcy spektaklu nie musieli więc uwspółcześniać tekstu ani "odkrywczo" go odczytywać, by Zapolska zabrzmiała współcześnie. W telewizyjnej inscenizacji jedynie przesunięto akcję w lata dwudzieste naszego wieku, aby uciec od secesyjnych pluszów, aksamitów, ciężkich kostiumów, przytłaczającej scenografii i dusznej atmosfery "strasznomieszczańskiego" salonu. Reżyser Tomasz Zygadło, który przed laty wystawił z sukcesem "Ich czworo", po raz drugi główną rolę powierzył Annie Seniuk. Wspaniała odtwórczyni ról kobiet ciepłych i sympatycznych stworzyła postać osoby właściwie biednej, przeciwko której wszyscy się sprzysięgają.

 

37. SAMOBÓJCA [Film] / Mikołaj Erdman; reż. Kazimierz Kutz; przekł. Maryla Masłowska; scenogr. Bolesław Kamykowski; kostiumy Renata Jabłońska; muz. Jan Kanty Pawluśkiewicz; przekł. wierszy i piosenek Wojciech Młynarski; obsada Janusz Gajos, Jerzy Trela, Krzysztof Globisz. - Warszawa : Telewizja Polska S.A., 2002. - 1 kas. wiz. [VHS] (149 min) : dźw., kolor. . - (Złota Setka Teatru Telewizji ; 759)

Sygn. W 1037

 

Premiera w Teatrze Telewizji - 8 czerwca 1993 r.

Telewizyjna inscenizacja Kazimierza Kutza z popisową rolą Janusza Gajosa.

 

 

 

Obszerne adnotacje dotyczące wyżej wymienionych spektakli można odnaleźć w katalogu on-line zbiorów multimedialnych PBW w Łodzi (www.pbw.lodz.pl) oraz na stronie Telewizji Polskiej (www.tvp.pl).

 

 

 

                                                                                  Iwona Jaroszek, Zofia Michalec
                                                                                  PBW w Łodzi

 

 

aktualności | katalogi on-line  | nowości | usługi | wydawnictwa | serwis biblioteka szkolna | galeria
godziny otwarcia | struktura | historia | zbiory | baza danych | linki | patron | mapa stony